THEMA 1: DE EERSTE TWEE WEKEN
THEMA 1: DE EERSTE TWEE WEKEN

Lees in dit kader ook onze Disclaimer.

0. Neem svp nota van het volgende:
In deze eerste twee weken gaat over het algemeen 80% van de verzuimers weer aan het werk. Deze statistiek levert twee actiepunten op: 1) Beperk het frequent en kort verzuim door verzuimbeleid dagelijks tot speerpunt te maken! en 2) Houdt vooral die resterende 20% van de verzuimers goed vast, hier dreigt wellicht lang verzuim met grote (financiële) gevolgen!

1. Wat te doen bij de eerste ziekmelding?
De leidinggevende laat de werknemer voor aanvang van de werktijd of dienst opbellen en vraagt naar de aard, de ernst en de verwachte duur van het verzuim. In het kader van de Wet Verbetering Poortwachter is de medewerker verplicht antwoord te geven op deze vragen! U mag overigens geen diagnosevragen stellen, diagnostische conclusies suggereren of medicijnen aanbevelen. Als u twijfelt over uw eigen vaardigheden of die van uw leidinggevenden, schrijf dan in voor ons practicum HET VERZUIM DE BAAS!.


2. Bent u verplicht elke verzuimmelding te honoreren met ziekteverlof?
Nee, de ziekmelding alleen is geen reden om iemand automatisch verlof te geven om afwezig te zijn op de werkplek. U bepaalt als leidinggevende tijdens het verzuimgesprek of u de verzuimmelder ziekteverlof of, beter gezegd, arbeidsverlof verleent... U houdt daarbij natuurlijk wel rekening met iemands voorgeschiedenis, de inhoud van het verzuimverhaal en uw intuïtie. Mocht u er tijdens dit eerste telefoongesprek niet uitkomen, dan zal wellicht een snel bezoek aan de bedrijfsarts wellicht duidelijkheid geven over het verzuim, de uitval en de verwachte duur van het verzuim.


3. Wie bepaalt de lengte van het ziekteverlof of beter: van het arbeidsverlof?
De werkgever bepaalt, rekening houdend met de mogelijkheden, de lengte van het verlof en laat zich waar nodig adviseren door een bedrijfsarts. Veel beter is het om tijdens het eerste verzuimgesprek een tijdelijk arbeidsverlof te geven: verlof tot u als werkgever meer weet. U vraagt bijvoorbeeld of de werknemer al bij zijn of haar huisarts is geweest en u vraagt of werknemer medicijnen gebruikt. Dring aan op bezoek aan de huisarts en spreek concreet af, dat uw medewerker u terugbelt na het bezoek aan de huisarts om verslag te doen. De huisarts heeft geen rol in de bepaling van het verlof, wel in de behandeling en daarmee hopelijk spoedige terugkeer op het werk!


4. Hoe rondt u het eerste verzuimgesprek af?
Vat de gemaakte afspraken over terugbellen en bespreken van de mening van de huisarts samen en vraag of de werknemer u terugbelt. Vooral dat laatste is belangrijk voor de spreiding van verantwoordelijkheden: uw medewerker moet zich inspannen voor snel herstel! Spreek een voor u gunstige tijd af, zodat u uw werknemer tijd en aandacht kan geven bij het terugbellen.


5. Wat te doen na de eerste ziekmelding?
Na de eerste ziekmelding maakt u een kort verslagje met het moment van bellen, de door de verzuimer opgegeven aard, ernst en verwachte duur van het verzuim. Vergeet de afspraken over het terugbellen na contact met de behandelend arts niet op te schrijven. Meld ziekmelding en het verleende verlof aan uw bedrijfsarts of arbodienst, persoonlijk of via de afdeling Personeelszaken (als u die heeft). Houdt van alle gesprekken over verzuim het verslag bij en maak een dossier: dit verzuimdossier moet uiteindelijk bij de UWV worden ingeleverd als het verzuim lang gaat duren. Onder erg lang wordt hier verstaan: langer dan 20 maanden. Als u het verzuim-, cq het reïntegratiedossier namelijk niet inlevert bij de UWV in de twintigste maand, krijgt de werkgever tzt een stevige boete.


6. Wat zijn de wettelijke verplichtingen van de werkgever bij ziekmelding?
De eerste verplichting van de werkgever is om het loon bij ziekte en verlof door te betalen, één en ander is geregeld in de zgn. WULBZ & de VLZ. In de Wet Uitbreiding Loondoorbetaling Bij Ziekte staat dat in ieder geval 70% van het dagloon moet worden betaald. De meeste sectoren hebben een regeling van aanvulling tot 100% in het eerste jaar, soms is echter sprake van twee wachtdagen en betaling van 70%. Eén en ander moet dan wel in de arbeidsovereenkomst of CAO vermeld staan.
De werkgever, en daarmee de leidinggevende(!), is verder verantwoordelijk voor de verzuimbegeleiding en arbeidsomstandigheden, geregeld in de Wet Poortwachter en de ArboWet. Werkgever is verplicht het verzuim direct op dag 1 vast te leggen en (tzt) te melden aan arbodienst of arboarts. Verder is de werkgever wettelijk verplicht zo snel mogelijk reïntegratie-inspanningen te ontplooien, opdat de werknemer in staat wordt gesteld de eigen arbeid of andere passende arbeid te verrichten.
Zie ook de rubriek: Test uw kennis aan de hand van de zgn. "Arbojargontest" en ga naar de training HET VERZUIM DE BAAS!.


7. Wat zijn de wettelijke verplichtingen van de werknemer bij ziekmelding?
De zieke werknemer moet meewerken aan herstel, de werknemer moet gevolg geven aan de door de werkgever of de door deze ingeschakelde deskundige gegeven redelijke voorschriften. Hij moet aan meewerken alle door de werkgever of de deskundige geïnitieerde reïntegratieactiviteiten. Hij mag dus niet oproepen van de bedrijfsarts negeren, mag niet zomaar niet-thuis zijn bij bezoek op het thuisadres en is verplicht zijn verpleegadres op te geven. Verder is de zieke werknemer wettelijk verplicht zijn medewerking te verlenen aan het opstellen, uitvoeren, evalueren en bijstellen van het plan van aanpak. Verder is de zieke werknemer wettelijk verplicht passende arbeid te verrichten waartoe de werkgever hem in de gelegenheid stelt. Al deze plichten horen in het verzuimprotocol opgenomen te worden, wilt u hulp bij het schrijven van het verzuimprotocol: neem contact op met BBOA.


8. Wat te doen op dag twee of drie na de ziekmelding?
Bel uw verzuimende medewerker op of laat hem u terugbellen na het bezoek aan de huisarts. Vraag of het beter gaat en wanneer werknemer weer denkt te kunnen beginnen. Houdt minstens elke twee dagen kort telefonisch contact, zeg erbij dat dit geen controle is, maar belangstelling. En voor iedereen van toepassing, het ligt niet aan de persoon, dit volgen van het verzuim ligt vast in het verzuimprotocol en is voor iedereen gelijk. Het verzuimprotocol dient regelmatig in het reguliere werkoverleg te worden behandeld. BBOA verzorgt een cursus in het effectief voeren van werkoverleg.


9. Wat te doen als de verzuimer zich beter meldt en zegt weer te zullen komen?
Maak een afspraak om elkaar even kort te treffen voor een zogenaamd hersteldgesprek. In het hersteldgesprek praat je kort even bij met de werknemer en vraagt hoe het verzuim voorkomen had kunnen worden. Het antwoord op deze vraag is van groot belang voor verder preventief verzuimbeleid, maak hierover afspraken. Maak weer een kort verslag van dit hersteldgesprek, mocht het verzuim zich weer herhalen dan is een verslag van gemaakte afspraken en verzuimverloop zinvol. Zie ook het onderwerp frequent-verzuim-gespreek in onze rubriek tips & adviezen.


10. Wat te doen als de verzuimer zich niet beter meldt?
Laat de verzuimer een afspraak maken met de bedrijfsarts. De verzuimer is verplicht naar de bedrijfsarts te gaan: volgens de Wet Poortwachter moeten zowel werkgever als werknemer zich beiden inspannen om het verzuim te bekorten en het herstel te bespoedigen. Werkgever geeft dus gelegenheid om snelle terugkeer mogelijk te maken, eventueel gemelde problemen in het vlak van de arbeidsomstandigheden moeten dan ook meteen worden opgepakt. Werknemer moet zich melden bij de bedrijfsarts, zich houden aan diens adviezen en moet actief bijdragen aan herstel. Inspannende sportactiviteiten, gevaarlijke hobby-uitoefening of zonder toestemming op vakantie gaan zijn dan ook verboden...


11. Wat doet de verzuimer in de tussentijd, na zijn of haar ziekmelding?
Zoals gezegd: hij spant zich in om beter te worden, gaat naar de huisarts, laat zich behandelen, volgt de medicatie van de behandelaar, mag ondertussen niet naar buiten zondat dat hier afspraken over zijn gemaakt en volgt alle aanwijzingen van behandelende arts en bedrijfsarts op. Ondertussen blijft de verzuimer thuis tot er expliciet iets anders door u of door de bedrijfsarts is afgesproken! Zie verder de training HET VERZUIM DE BAAS!.


12. Wat doet de bedrijfsarts tijdens het eerste bezoek?
De bedrijfsarts vraagt wat er mis is, doet onderzoek en stelt een diagnose. De wet spreekt hier echter over beperkingen: als de beperkingen nog enige levering van arbeid mogelijk maken, dan meldt de bedrijfsarts deze zowel aan werknemer, als aan u. De arts mag niet over de diagnose of andere vertrouwelijke zaken spreken, maar wel over de zogenaamde restcapaciteiten van uw werknemer. U kunt dus in overleg met uw bedrijfsarts een terugkeerplan opstellen, waarbij werknemer verplicht is om de restcapaciteiten (dat is gebruikelijke arbeid minus beperkingen) in te zetten. En u bent als werkgever verplicht om uw werknemer gelegenheid tot aangepaste arbeid te bieden. Verzuimt u dit of legt u toch een overbelastende taak op de schouders van werknemer, dan bent u juridisch aansprakelijk voor de gevolgen en schade aan de gezondheid van uw medewerker.


13. Wat als het verzuim langer gaat duren dan de eerste twee weken?
Als het verzuim langer gaat duren dan twee weken, dan is er (in het Poortwachtersjargon) sprake van dreigend lang verzuim. U dient dan hoe-dan-ook advies in te winnen van de bedrijfsarts en te vragen om een concrete prognose. Hoe lang gaat dit verzuim duren, wat zijn de beperkingen, wat zijn de restcapaciteiten en hoe gaat het terugkeerplan er uit zien? Het is van belang te weten, dat 80% van alle verzuimers terugkeert op de werkvloer binnen twee weken. Mocht u vermoeden dat er ten onrechte wordt verzuimd, dan dient u nu maatregelen te nemen. Zie hiervoor ons THEMA 3: WAT TE DOEN NA WEEK 13? bij vraag & antwoord nr 4 t/m 6.


14. Wat mag u van de bedrijfsarts verwachten in de eerste weken?
Als na onderzoek van de bedrijfsarts beperkingen worden geconstateerd voor wat betreft het verrichten van arbeid, dan volgt òf verlof, òf advies voor de aanpassing van werk, òf een combinatie van beide. Als het verlof gerechtvaardigd blijkt, dan ontvangen verzuimer en leidinggevende van de bedrijfsarts opgaaf van verwachte duur van het verzuim en verslag van de beperkingen en restcapaciteiten, het liefst schriftelijk. De e-mail, fax of een (snel) kort briefje kunnen dan in het verzuimdossier van uw werknemer worden opgenomen. Sta er op, bij de onderhandeling over dienstverlening en de hiermee samenhangende prijs, dat uw bedrijfsarts u vooral snel en schriftelijk informeert.


15. Wat mag u van de UWV verwachten?
Eigenlijk in deze fase nog niets: de verantwoordelijkheid voor gezondheid, welzijn en veiligheid ligt bij de werkgever ten gevolge van de ArboWet. U dient zelf als werkgever, leidinggevende of professional de dagelijkse verzuimbegeleiding uit te voeren en kunt prima resultaten halen mits u over de juiste kennis en vaardigheden beschikt. Uw bedrijfsarts kan u hierbij helpen en adviseren voor wat betreft de verzuimbegeleiding. En de UWV komt nog niet te voorschijn in de eerste weken, pas na drie maanden in week 13 meldt u (of de arbodienst) aan de UWV dat u een zgn. langverzuimer in de organisatie hebt.
Mocht u uzelf of uw leidinggevenden (verder) willen bekwamen in praktische en effectieve verzuimbegeleiding, schrijf dan in op onze cursus: HET VERZUIM DE BAAS!.


16. Wat betekent het als de bedrijfsarts de verzuimer arbeidstherapeutisch werk voorschrijft?
Arbeidstherapeutisch werk heeft tot bedoeling de werknemer weer te laten wennen aan arbeid en is altijd onderdeel van een reïntegratietraject. Het is in wezen werk, aangepast aan de mogelijkheden van de verzuimer. Het is alleen geen werk met loonwaarde, het is een overgangsmaatregel. Het is echter niet vrijblijvend: arbeidstherapeutisch / aangepast werk is verplicht!


17. Bestaat het ziektecontrolebezoek nog steeds?
Ja, in principe mag de werkgever zelf op ziektecontrolebezoek gaan of iemand anders sturen. Al zal echter wel een arbo-arts moeten worden ingeschakeld op het moment dat er tijdens het ziektecontrolebezoek wordt gepraat over medische zaken. Zolang er niet over medische zaken wordt gesproken maar over beperkingen en mogelijkheden, verwachte terugkeermoment en over achtergronden van het verzuim waar werknemer of werkgever iets aan kunnen doen, is ziektecontrolebezoek volledig akkoord.


18. Moet de verzuimende medewerker thuis zijn?
Ja, in principe moet een verzuimende medewerker meewerken aan herstel. De beste aanpak is thuis herstellen of op een ander (verplicht te melden) verpleegadres. Alleen vanwege medische redenen of overmacht mag iemand niet thuis geven: een bezoek aan (huis-)arts of apotheek is bijv. een goede reden voor afwezigheid.


19. Mag de verzuimende medewerker weggaan, op bezoek elders gaan of op vakantie gaan?
Neen, de verzuimende medewerker mag niet zomaar weg gaan zonder eerst toestemming te hebben gevraagd aan de werkgever! Als de werknemer niet aan deze regels voldoet, kan de loondoorbetaling worden opgeschort en bij herhaling van non-coöperatief gedrag kan ontslag worden aangevraagd bij de kantonrechter.


20. Bestaat de zogenaamde spoedcontrole nog steeds?
Ja, bij het vermoeden van een ten onrechte aangevraagd verlof wegens ziekte kan de werkgever in principe een lekencontroleur of een arbo-arts de opdracht geven een spoedcontrole uit te voeren. Het is wel zaak om hierover duidelijke afspraken vooraf te maken met de controlerende arts. Een dichte deur wegens theoretisch altijd mogelijk bezoek aan huisarts of apotheek zou erg improductief zijn... Een aangetekende brief met handtekening voor ontvangst waarin staat dat betrokkene zich onmiddellijk (diezelfde dag / binnen een paar uur) dient te melden bij de arbo-arts voor een spoedcontrole zet wellicht meer zoden aan de dijk.